ناپایداری در نشاندهی توزین و روش‌های اصلاح آن ⚖️

مقدمه 📌

یکی از مشکلات رایج در توزین با ترازوهای الکترونیکی و دقیق، ناپایداری در نشاندهی وزن است. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که ترازو:

• وزن را به‌طور ثابت نشان نمی‌دهد

• مقادیر نمایش داده شده به آهستگی در یک جهت تغییر می‌کنند

• نتیجه توزین نادرست و متغیر است

در اکثر موارد، این مشکل ناشی از عوامل فیزیکی ناخواسته است که بر سیستم توزین اثر می‌گذارند. شناخت این عوامل و روش‌های اصلاح آن‌ها، به افزایش دقت و صحت اندازه‌گیری کمک می‌کند.

1️⃣ عوامل اصلی ناپایداری توزین

عوامل فیزیکی تاثیرگذار به شرح زیر هستند:

2️⃣ منبع تغذیه و گرم شدن دستگاه ⚡

برای اطمینان از پایداری نشاندهی ترازو:

• ترازو را حداقل ۲ ساعت قبل از توزین در حالت stand-by قرار دهید

• در دفترچه راهنمای دستگاه، زمان warm-up را بررسی کنید

• عدم رعایت این موضوع باعث تغییر آهسته وزن در یک جهت می‌شود

3️⃣ شناوری دینامیک 🌬️

اختلاف دما بین نمونه توزین و محیط اطراف باعث جریان هوا و نیروی شناوری می‌شود.

• یک جسم سرد، سنگین‌تر و یک جسم گرم، سبک‌تر نشان داده می‌شود

• این مشکل در ترازوهای میکرو، نیم میکرو و زیرمیکرو شدیدتر است

اقدامات اصلاحی:

• نمونه‌های تازه از خشک‌کن یا یخچال را بلافاصله توزین نکنید

• اجازه دهید نمونه با دمای آزمایشگاه هم دما شود

• ظروف نمونه را با انبرک نگه دارید

• دست خود را داخل محفظه ترازو قرار ندهید

• از ظروف با سطح مقطع کوچک استفاده کنید

4️⃣ جذب رطوبت یا تبخیر 💧

موادی که جذب رطوبت بالا یا فرار هستند باعث تغییر دائم وزن می‌شوند.

• تغییر آهسته و دائمی وزن نشان‌دهنده این اثر است

اقدامات اصلاحی:

• استفاده از ظروف خشک و تمیز

• جلوگیری از ورود گرد و غبار و رطوبت به کفه ترازو

• استفاده از ظروف با دهانه باریک و درپوش مناسب

• اجتناب از ظروف با دهانه گشاد یا درپوش چوب پنبه/مقوا

5️⃣ بار الکترواستاتیک ⚡

نمونه‌ها یا ظروف می‌توانند بار الکترواستاتیک داشته باشند:

• مواد غیر هادی مانند شیشه و پلاستیک به سرعت باردار می‌شوند

• هوای خشک (رطوبت < ۴۰٪) احتمال باردار شدن را افزایش می‌دهد

• تاثیر بیشتر در ترازوهای میکرو و آنالیتیک

اقدامات اصلاحی:

• افزایش رطوبت اتاق به ۴۵–۶۰٪

• استفاده از ظروف مناسب (فلزی یا رسانا)

• استفاده از سیستم زمین (Earthing system) در منبع تغذیه

6️⃣ نکات عملی برای توزین پایدار ✅

1. همیشه ترازو را قبل از توزین warm-up کنید

2. نمونه را هم دما با محیط آزمایشگاه کنید

3. از ظروف خشک، تمیز و مناسب استفاده کنید

4. از اجسام رسانا و خنثی برای کاهش بار الکتریکی استفاده کنید

5. دست و ابزارهای گرم را داخل محفظه ترازو وارد نکنید

6. محیط ترازو باید عاری از جریان هوا و میدان مغناطیسی قوی باشد

7️⃣ جمع‌بندی 📌

ناپایداری در نشاندهی توزین، اغلب ناشی از عوامل فیزیکی ناخواسته است. شناخت و کنترل این عوامل باعث می‌شود:

• دقت ترازو افزایش یابد

• خطاهای آهسته و دائمی وزن کاهش یابد

• ترازوهای حساس مانند میکرو و آنالیتیک، عملکرد بهینه داشته باشند

💡 رعایت نکات مربوط به گرم شدن ترازو، جریان هوا، رطوبت و بار الکترواستاتیک می‌تواند مشکلات رایج ناپایداری توزین را به طور قابل توجهی کاهش دهد.